Lajme Shëndetësi

Testi i Institutit Weizmann zbulon kancerin e gjirit në fazë të hershme me 95 për qind saktësi

Studiuesit e Institutit të Shkencës Weizmann në Izrael dhe të Universitetit Hebraik të Jerusalemit kanë zhvilluar një test eksperimental gjaku që, në kuadër të një studimi, zbuloi kancerin e gjirit në fazë të hershme me 95 për qind saktësi.

Teknologjia jep shenja premtuese se mund të ndihmojë në parashikimin e rrezikut që kanceri të rikthehet. Kjo tregon se si inovacioni izraelit po kontribuon në përmirësimin e kujdesit për pacientët me kancer në mbarë botën.

Edhe kur një tumor i gjirit është më i vogël se dy centimetra dhe ende nuk është përhapur, ai mund të lërë gjurmë në gjak. Një ekip shkencëtarësh në Izrael ka arritur t’i lexojë këto gjurmë me një test eksperimental. Në mostrat e studiuara, analiza dalloi me 95 për qind saktësi gratë me kancer të gjirit në fazë të hershme nga gratë e shëndetshme.

Ministria e Jashtme e Izraelit e prezantoi rezultatin në Facebook si një “përparim izraelit në kërkimet për kancerin e gjirit”. Por shifra që tërheq vëmendjen është vetëm njëra pjesë e zbulimit. Nga mostrat e gjakut, studiuesit arritën të dallonin edhe një sinjal që lidhej me rrezikun që sëmundja të rikthehej pas trajtimit.

Studimi u botua më 11 nëntor në revistën shkencore Nature. Sipas Institutit të Shkencës Weizmann, ekipi analizoi fillimisht mostrat e 77 pacienteve me kancer të gjirit, të ndjekura për të paktën pesë vjet në Klinikën Mayo në Florida, dhe të 30 grave të shëndetshme. Rezultati prej 95 për qind u raportua për tumoret e kufizuara në gji, me madhësi deri në dy centimetra. Ekipi raportoi rezultate të ngjashme edhe kur e zgjeroi analizën në 188 mostra gjaku nga paciente.

Kur qelizat vdesin, ato lëshojnë në gjak pjesëza të ADN-së të mbështjella rreth proteinave. Këto pjesëza mund të mbajnë shenja që tregojnë si i përdorte qeliza gjenet e saj. Studiuesit i quajnë shenja epigjenetike. Disa prej tyre shfaqen në kombinime karakteristike te qelizat e tumorit dhe mund të dallohen edhe në gjak.

Për të kuptuar cilat shenja të kërkonin, ekipi analizoi fillimisht indin tumoral të marrë gjatë operacionit nga 12 gra. Më pas i kërkoi të njëjtat modele në mostrat e gjakut, duke përdorur inteligjencën artificiale për të dalluar kombinimet që shfaqeshin te pacientet me kancer.

Sipas studiueses Efrat Shema, testi dha rezultate të ngjashme edhe te gratë me dendësi të ndryshme të indit të gjirit. Ky është një detaj me peshë, sepse në një gji me ind të dendur, tumori mund të jetë më i vështirë për t’u dalluar në mamografi.

Brenda disa tumoreve që konsideroheshin më pak agresive, studiuesit gjetën një grup të vogël qelizash me tipare shumë më agresive. Ato linin një gjurmë të dallueshme. Sa më fort shfaqej kjo gjurmë në gjak, aq më i lartë ishte rreziku që kanceri të rikthehej gjatë viteve të ndjekjes.

Duke e kombinuar atë gjurmë me shenja të tjera, ekipi dalloi me 81 për qind saktësi pacientet të cilave iu rikthye kanceri nga ato që nuk patën rikthim gjatë ndjekjes. Testi dha sinjale rreziku edhe te disa paciente që metodat e zakonshme i kishin klasifikuar me rrezik të ulët. Nëse studime të tjera e konfirmojnë gjetjen, ajo mund t’i ndihmojë mjekët të vendosin se cilat gra duhen ndjekur më nga afër pas trajtimit.