Ndërsa rajoni i Lindjes së Mesme është përfshirë nga flakët e një konflikti shkatërrues, presidenti turk po korr në heshtje fitoret më të mëdha strategjike, duke u shndërruar në liderin e padiskutueshëm rajonal.
Lufta e fundit rreth Iranit ka ndryshuar rrënjësisht balancat gjeopolitike në mbarë botën. Megjithatë, përtej palëve që gjenden në vijën e parë të frontit, vëmendja e analistëve ndërkombëtarë po kthehet nga Ankaraja. Në një analizë të fundit të publikuar nga gazeta prestigjioze britanike The Telegraph, argumentohet se fituesi i vërtetë dhe i vetëm gjakftohtë i këtij konflikti rajonal është presidenti turk, Rexhep Tajip Erdogan.
Nëpërmjet një kombinimi të diplomacisë oportune, fuqisë ushtarake në rritje dhe kontrollit të rrugëve kritike tregtare, Turqia po shfrytëzon vakuumin e fuqisë të lënë nga destabilizimi i Iranit për të çimentuar dominimin e saj në Lindjen e Mesme dhe më gjerë.
Shpërqendrimi ndërkombëtar dhe konsolidimi i pushtetit të brendshëm
Sipas The Telegraph, një nga përfitimet më të mëdha të menjëhershme për Erdoganin ka qenë zhvendosja e vëmendjes së opinionit publik dhe diplomatik ndërkombëtar. Përpara se të shpëthente kriza në Iran, qeveria turke po përballej me presione dhe kritika të ashpra nga Perëndimi për shkak të politikave të brendshme dhe masave të ashpra ndaj opozitës.
Me shpërthimin e luftës, sytë e SHBA-së, Bashkimit Europian dhe NATO-s u izoluan plotësisht te Teherani dhe Tel Avivi. Ky shpërqendrim global i ka dhënë Erdoganit dorë të lirë për të konsoliduar pushtetin e tij brenda vendit, pa pasur frikë nga sanksionet apo ndërhyrjet diplomatike perëndimore, pasi të gjithë kanë nevojë për stabilitetin e Turqisë si një aleat kyç në këtë moment kritik.
Eksportet e Armëve: Industria Ushtarake Turke në kulm
Një tjetër pikë ku Turqia po regjistron fitorë të jashtëzakonshme është fusha e industrisë së mbrojtjes. Si ushtria e dytë më e madhe në kuadër të NATO-s, Turqia tashmë është pozicionuar si një eksportues madhor i armatimeve në shkallë globale.
Konflikti në Iran dhe paqëndrueshmëria në rajon vetëm sa kanë rritur kërkesën për teknologjinë ushtarake turke. Dronët e famshëm Bayraktar dhe sistemet e tjera të avancuara të mbrojtjes, të cilat janë provuar me sukses në fushëbeteja të ndryshme (si në Ukrainë dhe Siri), po kërkohen me ngulm nga vendet e rajonit që kërkojnë të sigurojnë kufijtë e tyre. Kjo rritje e eksporteve jo vetëm që po ndihmon ekonominë turke, por po i jep Ankarasë një levë të fuqishme ndikimi mbi shtetet fqinje.
Nyja e pazëvendësueshme e energjisë dhe tregtisë
Me Iranin jashtë loje dhe të gjymtuar nga lufta, rrugët tradicionale të tregtisë dhe transportit të energjisë në Lindjen e Mesme kanë pësuar një bllokim total. Kjo situatë e ka kthyer Turqinë në të vetmen rrugë të sigurt kalimi.
Korridoret e Energjisë: Turqia po shndërrohet në qendrën (hub-in) kryesore përmes së cilës gazi dhe nafta nga Azerbajxhani, Lindja e Mesme dhe Azia Qendrore mund të rrjedhin të sigurta drejt Europës së uritur për energji.
Tregtia Globale: Çdo linjë furnizimi që lidh Lindjen me Perëndimin tani duhet të kalojë në mënyrë të pashmangshme nga territori turk, duke i dhënë Erdoganit një fuqi të jashtëzakonshme gjeopolitike për të diktuar kushte si ndaj Brukselit, ashtu edhe ndaj Moskës apo Pekinit.
Epërsia Gjeopolitike: Roli i ndërmjetësit të vetëm
Në rrafshin diplomatik, analiza e The Telegraph vë në dukje pozicionimin strategjik të Erdoganit si një “lider i domosdoshëm”. Ndryshe nga fuqitë e tjera që mbajnë qëndrime radikale, Turqia ka ruajtur kanale komunikimi me të gjitha palët e përfshira.
Erdogan po luan me mjeshtëri rolin e ndërmjetësit të mundshëm për paqe, duke bërë thirrje për stabilitet, ndërsa në të njëjtën kohë zgjeron ndikimin e tij në zonat e lëna pas nga tërheqja apo dobësimi i ndikimit iranian në Siri, Irak dhe gjetkë. Ky oportunizëm politik po e shndërron Turqinë në superfuqinë e re të vetme dhe të qëndrueshme në rajon.
Përfundim
Pas gati një çerekshekulli në pushtet, Rexhep Tajip Erdogan ka dëshmuar sërish se është një mjeshtër i shfrytëzimit të krizave ndërkombëtare. Ndërsa lufta sjell shkatërrim për rajonin, për Ankaranë ajo përfaqëson një mundësi historike.
Siç përfundon The Telegraph, pavarësisht se si do të mbyllet konflikti me Iranin, harta e re politike e Lindjes së Mesme do të vizatohet sipas kushteve dhe interesave të Turqisë.
