Një aeroplan ushtarak i NATO-s rrëzoi një dron të dyshuar ukrainas mbi Estoni të martën, tha vendi baltik, i fundit në një seri shkeljesh të hapësirës ajrore në rajon mes sulmeve të shpeshta ukrainase ndaj Rusisë.
Droni u rrëzua midis Liqenit Võrtsjärv dhe Põltsamaa, me mbetjet që ranë pranë Kablaküla, në komunën Põltsamaa. Zyrtarët thanë se nuk ishin raportuar lëndime ose dëme në civilë, raporton estonianworld.
Hanno Pevkur, ministri estonez i mbrojtjes, tha se droni ishte zbuluar përpara se të kalonte në Estoni, pas informacionit nga Letonia dhe konfirmimit nga sistemet e radarëve të Estonisë. Pasi hyri në territorin estonez, u aktivizuan procedurat e mbrojtjes ajrore të dakorduara.
“Avionët luftarakë të Baltic Air Policing ishin gjithashtu në ajër dhe, në këtë rast, avionët rumunë F-16 e rrëzuan dronin”, tha Pevkur, duke shtuar se mbetjet kishin rënë në një zonë kënetore dhe se kërkimet po vazhdonin.
Pevkur më vonë tha se droni ndoshta ishte me origjinë ukrainase. Ai theksoi se Estonia nuk kishte dhënë leje që hapësira e saj ajrore të përdorej nga askush përveç aleatëve të saj, dhe se Ukraina nuk e kishte kërkuar një leje të tillë. Sipas Pevkur, ministri i mbrojtjes i Ukrainës kërkoi falje për incidentin, ndërsa përshëndeti faktin që droni ishte rrëzuar.
Hetimi po drejtohet nga Shërbimi i Sigurisë së Brendshme. Pevkur u bëri thirrje njerëzve në zonë të mos prekin asnjë mbeturinë dhe të kontaktojnë autoritetet nëse shohin tym ose gjejnë fragmente droni.
Gjenerali i Brigadës Riivo Valge, komandant i Forcave Ajrore Estoneze, tha se droni ishte identifikuar vizualisht para se të qëllohej, siç kërkohet në kohë paqeje. Ai shtoi se moti i favorshëm e kishte bërë operacionin më të lehtë. Raketa e parë goditi dronin.
Forcat e Mbrojtjes lëshuan një paralajmërim EE-Alarm pak pas mesditës për Estoninë jugore, duke mbuluar qarqet Tartu, Jõgeva, Viljandi, Valga, Võru dhe Põlva. Alarmi i këshilloi banorët të strehoheshin nëse shihnin një dron dhe të telefononin numrin 112. Njoftimi u dha në orën 12:55 të pasdites.
Incidenti i së martës nuk ishte i pari që përhapej një valë e tillë në territorin estonez. Më 25 mars, një dron që mbërriti nga hapësira ajrore ruse goditi oxhakun e termocentralit Auvere në Estoninë verilindore, megjithëse zyrtarët thanë se askush nuk u lëndua dhe sistemi elektrik i vendit nuk u dëmtua. Disa ditë më vonë, Estonia u vu përsëri në gatishmëri pasi më pak se dhjetë dronë të huaj hynë në hapësirën e saj ajrore gjatë sulmeve ukrainase ndaj infrastrukturës ushtarake ruse dhe asaj të lidhur me luftën pranë Detit Baltik.
Edhe pse avionët luftarakë portugezë janë aktualisht të vendosur në Estoni, Pevkur tha se avionët rumunë, që operonin nga Šiauliai në Lituani, ishin më afër incidentit dhe për këtë arsye reaguan. “Ne mbrojmë hapësirën ajrore të Baltikut së bashku, dhe kushdo që është më afër në atë moment reagon”, tha ai.
Margus Tsahkna, ministri i jashtëm i Estonisë, tha se incidenti tregoi se policimi ajror i NATO-s po funksiononte. “Kjo tregon qartë se policimi ajror i NATO-s funksionon dhe se aleatët mbrojnë së bashku sigurinë tonë”, tha ai, duke falënderuar Rumaninë dhe aleatët e tjerë të NATO-s për reagimin e tyre të shpejtë.
Tsahkna shtoi se Ukraina kishte të drejtë të godiste objektivat ushtarake ruse për të zvogëluar aftësinë e Moskës për të vazhduar luftën e saj, por tha se Estonia nuk kishte lejuar që hapësira e saj ajrore të përdorej për sulme ndaj Rusisë. Ai tha se incidente të tilla ishin të lidhura me bllokimin rus.
Incidenti ndodhi ndërsa Rusia veriperëndimore u prek gjithashtu nga aktiviteti i dronëve. Fluturimet u kufizuan përkohësisht në aeroportin e Pskov dhe në aeroportin Pulkovo të Shën Petersburgut, ndërsa zyrtarët në Oblastin e Leningradit raportuan se mbrojtja ajrore ruse kishte rrëzuar dy mjete ajrore pa pilot.
Valge paralajmëroi se kërcënimi nuk kishte kaluar plotësisht në rajon, me Letoninë që ende përballet me një rrezik aktiv. “Mund të ndodhë që situata të përsëritet këtu përsëri sot,” tha ai.
Një banor vendas në Kablaküla i tha Transmetimit Publik të Estonisë se panë dy avionë luftarakë sipër kokës përpara se të dëgjonin një shpërthim të fuqishëm dhe të shihnin dronin të binte nga qielli. Mbetjet thuhet se ranë në pyll pranë një fushe, rreth 30 metra nga ndërtesa më e afërt e banimit. Ekipet e çmontimit të bombave, shërbimet e shpëtimit dhe agjenci të tjera të sigurisë u dërguan në vendngjarje.
Avionët luftarakë të NATO-s në Ämari në Estoni dhe Šiauliai në Lituani mbeten në gatishmëri 24 orë në ditë si pjesë e misionit të Policisë Ajrore Baltike.
