Çmimet e naftës kanë rënë ndjeshëm të martën pasi presidenti amerikan Donald Trump ra dakord për një armëpushim dyjavor me Iranin, duke nxitur shpresat se më shumë cisterna nafte do të mund të kalojnë së shpejti nëpër Ngushticën kyçe të Hormuzit.
Megjithatë, analistët paralajmëruan se mbeten ende pyetje, përfshirë se çfarë do të ndryshojë për bllokadën efektive të ngushticës, përmes së cilës kalon rreth 20% e naftës botërore, dhe nëse armëpushimi do të çojë në një përfundim afatgjatë të luftës, raporton CNN.
Kontratat e ardhshme të naftës amerikane ranë me më shumë se 15% pas orarit të tregtimit në më pak se 95 dollarë për fuçi – një rënie e konsiderueshme, por ende shumë mbi 67.02 dollarët e regjistruar më 27 shkurt, përpara fillimit të luftës. Kontratat e naftës Brent, standardi global, ranë me 13.75% në 94.68 dollarë.
Ndërkohë, kontratat e ardhshme të aksioneve në SHBA dhe tregjet aziatike u rritën ndjeshëm. Kontratat e Dow u rritën me më shumë se 1,000 pikë, ose rreth 2.2%, S&P 500 u rrit me 2.4%, ndërsa Nasdaq u rrit me rreth 3% në tregtimin pas orarit.
Të mërkurën në mëngjes, indeksi japonez Nikkei 225 u rrit me 4.9% deri në orën 10:41 sipas kohës lokale, ndërsa Kospi i Koresë së Jugut fitoi 5.7%. Indeksi Hang Seng i Hong Kongut u rrit me 2.8%.
“Tregu ka qenë i etur për lajme të mira, por mbetet për t’u parë nëse Ngushtica e Hormuzit do të hapet plotësisht,” tha Bob McNally, themelues dhe president i Rapidan Energy Group, për CNN. “Kjo është thelbi i çështjes dhe deri tani Uashingtoni dhe Teherani duket se po flasin pa u kuptuar për këtë.”
Ndërsa Trump festoi në rrjetet sociale, Irani theksoi se armëpushimi ishte vetëm i përkohshëm. “Kjo nuk është fundi i luftës, por të gjitha degët ushtarake duhet të ndjekin urdhrin e Udhëheqësit Suprem dhe të ndalin zjarrin,” thuhej në një deklaratë të lexuar në kanalin shtetëror IRIB.
Megjithatë, rritja e aksioneve dhe rënia e çmimeve të naftës dërguan një mesazh “jashtëzakonisht të qartë”, tha Art Hogan, strateg kryesor i tregut në B. Riley Financial, për CNN: “Investitorët duan që Ngushtica e Hormuzit të hapet dhe ky konflikt të mbetet pas.”
Trump ra dakord për armëpushimin më pak se dy orë përpara afatit të tij në orën 20:00 (ET) për të shkatërruar një “civilizim të tërë”. Ai tha se marrëveshja varej nga rihapja e Ngushticës së Hormuzit.
“Ne morëm një propozim me 10 pika nga Irani dhe besojmë se është një bazë e zbatueshme për negociata,” shkroi Trump në Truth Social të martën në mbrëmje.
Lufta në Lindjen e Mesme – dhe mbyllja efektive e Ngushticës së Hormuzit – ka shkaktuar goditjen më të madhe të furnizimit me naftë në histori, duke prekur rreth 12 deri në 15 milionë fuçi nafte në ditë. Si tregjet e kontratave të ardhshme ashtu edhe ato fizike të naftës kishin sinjalizuar paralajmërime serioze.
Por nëse ngushtica mund të rikthehet thjesht në funksionim normal, mbetet e pasigurt. Irani gjithashtu shpalli fitore dhe tha se ushtria e tij do të rregullojë kalimin nëpër Ngushticën e Hormuzit, gjë që do t’i jepte Iranit një “pozicion unik ekonomik dhe gjeopolitik”, sipas një deklarate nga Sekretariati i Këshillit të Lartë të Sigurisë Kombëtare.
Armëpushimi “nuk ka sqaruar realisht asgjë sa i përket Ngushticës,” tha Patrick De Haan, drejtues i analizës së naftës në GasBuddy, në X të martën.
Dhe efektet afatgjata do të kërkojnë kohë për t’u kuptuar.
“Përtej afatit të shkurtër, regjimi në pushtet në Iran (me gjasë) ka forcuar kontrollin e tij politik dhe ka demonstruar aftësinë për t’i çuar tregjet globale të naftës dhe gazit në gjunjë…,” shkroi Karl Schamotta nga Corpay Currency Research në një shënim të martën në mbrëmje.
