Pothuajse një duzinë vendesh janë bashkuar për të dalë nga “rollercoaster-i i lëndëve djegëse fosile” dhe për të transformuar sektorin e energjisë së erës.
Belgjika, Danimarka, Franca, Gjermania, Islanda, Irlanda, Luksemburgu, Holanda, Norvegjia dhe Mbretëria e Bashkuar do të nënshkruajnë sot (26 janar) Deklaratën e Hamburgut – një angazhim historik për të ofruar 100 GW projekte të përbashkëta të energjisë së erës në det të hapur në ujërat e përbashkëta të Detit të Veriut deri në vitin 2050. Kjo është energji elektrike e mjaftueshme për të furnizuar me energji rreth 143 milionë shtëpi.
Pakti prej 9.5 miliardë eurosh, synon ta shndërrojë Detin e Veriut në “rezervuarin më të madh të energjisë së pastër” në botë dhe të mobilizojë 1 trilion euro kapital në Evropë. Gjithashtu pritet të krijojë më shumë se 90,000 vende pune dhe të ulë kostot e prodhimit të energjisë me 30 për qind në 15 vitet e ardhshme.
Deklarata e Hamburgut vjen vetëm disa ditë pasi Donald Trump i quajti vendet që investojnë në energjinë e erës si “humbëse”.
Si Deti i Veriut do të bëhet një parajsë për energjinë e erës
Tre vjet më parë, kombet e Detit të Veriut u zotuan të ndërtonin 300 GW energji ere në det të hapur në Detin e Veriut deri në vitin 2050, në përgjigje të pushtimit të paligjshëm të Ukrainës nga Putini dhe “armatosjes” së furnizimeve me energji të Evropës.
Një e treta e kësaj shume tani është planifikuar të vijë nga projekte të përbashkëta të energjisë së pastër. Këto do të përfshijnë “asete hibride” të reja të energjisë eolike në det të hapur – parqe eolike në det që janë të lidhura drejtpërdrejt me më shumë se një vend përmes ndërlidhësve shumëqëllimorë (MPI).
Tashmë ekziston një rrjet kabllosh nënujore që lidhin rrjetet elektrike të vendeve evropiane, por Deklarata e Hamburgut shënon herën e parë që parqet eolike do të lidhen drejtpërdrejt me shumë vende.
Në një deklaratë të përbashkët, organi i industrisë RenewableUK dhe National Grid Ventures – krahu i zhvillimit komercial të National Grid të Mbretërisë së Bashkuar – thonë se përdorimi i MPI-ve do të zvogëlonte sasinë e infrastrukturës së nevojshme për transportin e energjisë elektrike, duke ulur ndikimin në komunitetet bregdetare dhe mjedisin.
Megjithatë, ndërlidhësit kanë rezultuar të diskutueshëm në Norvegji pas shqetësimeve se energjia e gjeneruar nga MPI-të mund të shitet në vende të huaja. Kjo parandalon uljen e faturave të energjisë për banorët dhe zvogëlon furnizimin e tyre me energji.
Për të parandaluar që kjo të ndodhë, qeveritë kanë filluar të miratojnë rregulla të reja të rrepta që ndalojnë eksportet e energjisë elektrike kur furnizimi vendas mund të jetë në rrezik.
Zbritja nga ‘rollercoaster i karburanteve fosile’
“Ne po mbrojmë interesin tonë kombëtar duke nxitur energji të pastër, e cila mund ta nxjerrë Mbretërinë e Bashkuar nga rrëmuja e karburanteve fosile dhe të na japë sovranitet dhe bollëk energjitik”, thotë Sekretari i Energjisë i Mbretërisë së Bashkuar, Ed Miliband.
“Pas ankandit tonë rekord të energjisë së rinovueshme, sot shkuam më tej duke nënshkruar një pakt sigurie për energjinë e pastër me aleatët evropianë, për të siguruar që të maksimizojmë potencialin e energjisë së pastër për Detin e Veriut.”
Ministrja gjermane e ekonomisë, Katherina Reiche, thotë se pakti ofron “perspektiva të besueshme” për sektorin e industrisë jashtë vendit, duke ndihmuar në krijimin e vendeve të punës për të ardhmen dhe duke siguruar “krijimin e vlerës në Evropë”.
Vitin e kaluar, energjia diellore dhe e erës gjeneruan për herë të parë më shumë energji elektrike në BE sesa lëndët djegëse fosile. Ndërsa ky moment historik është lavdëruar nga ekspertët e energjisë, shumë ende besojnë se rrjeti “i vjetëruar” i BE-së po pengon progresin.
