Ndërsa presidenti amerikan Donald Trump vazhdon të këmbëngulë se SHBA-të duhet të zotërojnë Grenlandën, fokusi i tij më i gjerë në rajonin e Arktikut ka bërë që Uashingtoni të porosisë akullthyes të rinj.
Për këto anije, të cilat mund të lundrojnë nëpër dete të mbuluara me akull të ngurtë, SHBA-të i janë drejtuar ekspertit botëror – Finlandës.
Temperaturat janë nën zero brenda laboratorit të akullit të Aker Arctic Technology, ndërsa modeli në shkallë i një akullthyesi lundron poshtë një rezervuari simulimi 70 metra të gjatë.
Ai hap një kanal të pastër përmes sipërfaqes së ngrirë të ujit. Duke iu nënshtruar testimeve në një strukturë në Helsinki, kryeqytetin e Finlandës, ky është një dizajn për gjeneratën e ardhshme të akullthyesve të vendit.
“Është thelbësore që të ketë forcë të mjaftueshme strukturore dhe fuqi motori”, thotë inxhinieri i performancës së akullit, Riikka Matala.
Mika Hovilainen, drejtori ekzekutiv i firmës, shton se forma e anijes është gjithashtu thelbësore, transmeton Telegrafi.
“Duhet të kesh një formë të trupit që thyen akullin duke e përkulur poshtë. Nuk është duke prerë, nuk është duke prerë në feta”, thotë ai.
Finlanda është lideri i padiskutueshëm botëror kur bëhet fjalë për akullthyesit. Kompanitë finlandeze kanë projektuar 80% të të gjitha atyre që janë aktualisht në funksion dhe 60% janë ndërtuar në kantieret detare në Finlandë.
Vendi udhëheq rrugën për të dalë nga nevoja, shpjegon Maunu Visuri, president dhe drejtor ekzekutiv i kompanisë shtetërore finlandeze Arctia, e cila operon një flotë prej tetë akullthyesish.
“Finlanda është i vetmi vend në botë ku të gjitha portet mund të ngrijnë gjatë dimrit”, thotë ai, duke shtuar se 97% e të gjitha mallrave në vend importohen nga deti.
Gjatë muajve më të ftohtë, akullthyesit i mbajnë portet e Finlandës të hapura dhe punojnë si udhërrëfyes për anijet e mëdha mallrash.
“Është me të vërtetë një domosdoshmëri për Finlandën. Ne themi se Finlanda është një ishull”, shtoi ai.
Ishte kjo ekspertizë që bëri që Trump të njoftonte në tetor se SHBA-të planifikonin të porosisnin katër akullthyes nga Finlanda për Rojën Bregdetare të SHBA-së.
Shtatë të tjera nga anijet, të cilat SHBA-të i quajnë “Arctic Security Cutters”, do të ndërtohen në SHBA, duke përdorur dizajne dhe ekspertizë finlandeze.
“Po blejmë akullthyeset më të mira në botë dhe Finlanda është e njohur për prodhimin e tyre”, tha Trump.
Sipas ligjit amerikan, anijet detare dhe të rojës bregdetare të vendit duhet të ndërtohen në vend, por në këtë rast presidenti hoqi dorë nga kjo kërkesë për arsye sigurie kombëtare.
Ai përmendi “qëndrimin agresiv ushtarak dhe ndërhyrjen ekonomike nga kundërshtarët e huaj”, me të cilën ai nënkupton Rusinë dhe Kinën.
Ky shqetësim i SHBA-së vjen ndërsa ndryshimi i klimës vazhdon ta bëjë Oqeanin Arktik më të lundrueshëm për anijet e mallrave, të paktën nëse akullthyeset udhëheqin duke hapur një shteg.
Kjo hap rrugë tregtare nga Azia në Evropë, ose mbi Rusinë, ose në veri të Alaskës dhe kontinentit të Kanadasë, dhe poshtë përtej Grenlandës.
Nivelet e reduktuara të akullit gjithashtu do të thotë që fushat e naftës dhe gazit nën Arktik janë më të arritshme.
“Thjesht ka shumë më tepër trafik në atë pjesë të botës tani”, vëren Peter Rybski, një oficer në pension i Marinës Amerikane dhe ekspert i akullthyesve me bazë në Helsinki.
“Në Rusi keni një industri aktive të eksplorimit dhe nxjerrjes së naftës dhe gazit, si dhe një rrugë të re trans-dërgesash nga Evropa në Azi”, shtoi ai.
Pas njoftimit të Trump për planin e ndërtimit vjeshtën e kaluar, kontratat e para u dhanë më 29 dhjetor.
Rauma Marine Constructions e Finlandës do të ndërtojë dy akullthyes për Rojën Bregdetare të SHBA-së në kantierin e saj detar në portin finlandez të Raumës. Anija e parë pritet të dorëzohet në vitin 2028.
Katër të tjera do të ndërtohen në Luiziana, me të gjashtë anijet me energji elektrike dizel duke përdorur një dizajn nga Aker Arctic Technology, së bashku me partnerin kanadez Seaspan.
Porositë e SHBA-së janë pjesë e një përpjekjeje për të kapur numrin e akullthyesve rusë. Aktualisht Rusia ka rreth 40, përfshirë tetë që janë me energji bërthamore.
Në të kundërt, SHBA-ja aktualisht ka vetëm tre në veprim. Ndërkohë, Kina operon rreth pesë anije të afta për polare.
“Asnjëra prej tyre nuk është teknikisht akullthyes. Por ata po e rrisin flotën e tyre”, thotë Rybski, duke treguar se dizajni i tyre nuk i plotëson kriteret strikte.
