Ndërsa prresidenti Donald Trump vazhdon të këmbëngulë se SHBA-të duhet të zotërojnë Groenlandën, fokusi i tij më i gjerë mbi rajonin Arktik ka bërë që Uashingtoni të porosisë anije të reja akullthyese.
Për këto anije, të cilat mund të lundrojnë në dete të mbuluara me akull të fortë, SHBA-të i janë drejtuar ekspertit botëror: Finlandës.
Temperaturat janë nën zero brenda laboratorit të akullit të Aker Arctic Technology, ndërsa modeli në shkallë i një akullthyese lundron në një rezervuar simulimi 70 metra të gjatë. Ai hap një kanal të pastër përmes sipërfaqes së ngrirë të ujit.
Duke iu nënshtruar testimeve në një qendër në Helsinki, kryeqyteti i Finlandës, ky është një dizajn për gjeneratën e ardhshme të akullthyeseve të vendit.
“Është thelbësore që të ketë forcë strukturore të mjaftueshme dhe fuqi motorike,” thotë inxhinierja e performancës së akullit, Riikka Matala, citon BBC.
Mika Hovilainen, drejtori ekzekutiv i firmës, shton se forma e anijes është gjithashtu vendimtare. “Duhet të kesh një formë trupi që thyen akullin duke e shtyrë poshtë,” thotë ai. “Nuk është prerje, nuk është copëtim.”
Finlanda është lideri i padiskutueshëm botëror kur bëhet fjalë për anije që thyejnë akullin. Kompanitë finlandeze kanë projektuar 80% të të gjitha atyre që janë aktualisht në funksion, dhe 60% janë ndërtuar në kantieret detare të Finlandës.
Vendi udhëheq nga nevoja, shpjegon Maunu Visuri, president dhe drejtor ekzekutiv i kompanisë shtetërore finlandeze Arctia, e cila operon një flotë prej tetë akullthyesesh.
“Finlanda është i vetmi vend në botë ku të gjitha portet mund të ngrijnë gjatë dimrit,” thotë ai, duke shtuar se 97% e të gjitha mallrave në vend importohen me det.
Gjatë muajve më të ftohtë, akullthyeset mbajnë portet e Finlandës të hapura dhe shërbejnë si udhërrëfyes për anijet e mëdha të ngarkesave. “Është vërtet një domosdoshmëri për Finlandën. Ne themi se Finlanda është një ishull.”
Ishte kjo ekspertizë që bëri Trump-in të shpallte në tetor se SHBA-të planifikonin të porosisin katër akullthyese nga Finlanda për Rojet Bregdetare të SHBA-ve.
Shtatë anije të tjera, të cilat SHBA-të i quajnë “Prerësit e Sigurisë Arktike”, do të ndërtohen në SHBA, duke përdorur dizajne dhe ekspertizë finlandeze.
“Po blejmë akullthyeset më të mirat në botë, dhe Finlanda njihet për t’i prodhuar ato,” tha Trump.
Sipas ligjit amerikan, anijet e marinës dhe rojeve bregdetare duhet të ndërtohen brenda vendit, por në këtë rast presidenti e hoqi këtë kërkesë për arsye sigurie kombëtare. Ai përmendi “pozicionime agresive ushtarake dhe depërtime ekonomike nga kundërshtarët e huaj”, me të cilët nënkuptonte Rusinë dhe Kinën.
Ky shqetësim i SHBA-ve vjen ndërsa ndryshimet klimatike po e bëjnë Oqeanin Arktik më të kalueshëm për anijet e ngarkesave, të paktën nëse akullthyeset hapin rrugën duke çarë akullin. Kjo hap rrugë tregtare nga Azia në Evropë, ose mbi Rusinë, ose në veri të Alaskës dhe kontinentit të Kanadasë, dhe poshtë pranë Groenlandës.
Nivelet e reduktuara të akullit gjithashtu nënkuptojnë se fushat e naftës dhe gazit nën Arktik janë më të arritshme.
“Thjesht ka shumë më tepër trafik në atë pjesë të botës tani,” vëren Peter Rybski, një oficer i dalë në pension i Marinës së SHBA-ve dhe ekspert i akullthyeseve me bazë në Helsinki.
