Ndryshimet në ligjin për Këshillin Prokurorial të Kosovës (KPK) kanë qenë një nga betejat më të gjata politike dhe juridike mes Qeverisë (LVV) dhe institucioneve të drejtësisë.
Përpjekja e Ministres Haxhiu për të ndryshuar përbërjen e këtij institucioni synon atë që ajo e quan “dekriminalizim” dhe “largim të korporatizmit” brenda sistemit prokurorial.
Ja se si pritet të duket struktura e re dhe pse kaq shumë debat rreth saj
Numri i anëtarëve: Nga 13 në 7
Ndryshimi që ka pushteti është zvogëlimi i numrit të përgjithshëm të anëtarëve të KPK-së. Nga 13 anëtarët janë të gjithë, synohet që numri i zbresë në 7 anëtarë.
4 anëtarë prokurorë (të zgjedhur nga vetë sistemi prokurorial).
3 anëtarët jo-prokurorë (të zgjedhur nga Kuvendi i Kosovës)
Pse është kaq i ndryshim ky?
Sipas Ministres Haxhiu dhe Lëvizjes Vetëvendosje, përbërja aktuale me 13 anëtarë (ku shumica dërrmuese janë prokurorë) ka krijuar një “rreth të mbyllur” ku prokurorët zgjedhin dhe mbrojnë njëri-tjetrin, duke pamundësuar llogaridhënien.
Me strukturën e re, pesha e anëtarëve jo-prokurorë (të zgjedhur nga politika/Kuvendi) rritet ndjeshëm. Kjo është pikërisht pika ku opozita dhe ndërkombëtarët kanë shprehur shqetësime për ndikim politik.
Beteja në Gjykatën Kushtetuese
Duhet mbajtur mend se versioni i parë i këtij ligji u rrëzua nga Gjykata Kushtetuese pas ankesave të opozitës. Gjykata kishte vlerësuar se mënyra se si ishte konceptuar ndryshimi cenonte pavarësinë e sistemit prokurorial. Versioni aktual i reformës është përpjekja e dytë e qeverisë për të kaluar këtë ndryshim, duke u munduar të adresojë vërejtjet e Kushtetueses dhe të Komisionit të Venecias.
Interesi i LVV-së për anëtarin e ri
Deklaratat e Ministres Haxhiu se “mezi pret” të dërgojnë anëtarin e ri lidhen me dëshirën e pushtetit për të pasur një “zë ndryshe” brenda KPK-së.
Synimi i Qeverisë: Të thyejnë “status-quo”-në dhe të nisin reforma që sipas tyre do të çonin në zgjedhjen e një Kryeprokurori të ri me duar të pastra.
Kritika e Opozitës: E shohin këtë si tentativë për të kapur organin që merret me ndjekjen e krimit, në mënyrë që të kontrollohet se kush hetohet e kush jo.
Si duket situata aktualisht?
Reforma është ende në proces të implementimit dhe përballjes me rezistencën e brendshme të sistemit prokurorial. Çdo lëvizje e Ministrisë së Drejtësisë monitorohet rreptësisht nga BE-ja dhe SHBA-ja për të siguruar që “reforma” nuk kthehet në “kapje”.
