kfvanews
Udhëheqësit e Bashkimit Evropian kanë hequr dorë nga planet për një kredi të paprecedentë dëmshpërblimi për Ukrainën dhe në vend të kësaj do të mbledhin 90 miliardë euro përmes huamarrjes së përbashkët për të financuar Kievin gjatë dy viteve të ardhshme. Hungaria, Republika Çeke dhe Sllovakia nuk do të marrin pjesë në këtë marrëveshje.
Pasi negociatat ngecën për shkak të kërkesës së Belgjikës për garanci të pakufizuara përpara përdorimit të aseteve të ngrira ruse, udhëheqësit e BE-së iu drejtuan emetimit të borxhit të përbashkët. Kjo do të siguronte stabilitetin financiar të Kievit gjatë vitit të ardhshëm dhe vitit 2027, dhe barra do të binte mbi buxhetin e përbashkët të Unionit.
Përpara një samiti në Bruksel të enjten, udhëheqësit këmbëngulën se nuk kishte Plan B dhe dyfishuan përpjekjet për të lëshuar një kredi dëmshpërblimi të mbështetur nga asetet e ngrira nga Banka Qendrore Ruse. Kancelari gjerman Friedrich Merz udhëhoqi përpjekjen, por ajo dështoi sepse kërkesat e Belgjikës për garanci të pakufizuara e bënë planin të papërshtatshëm për anëtarët e tjerë.
Dështimi është një goditje për Merz dhe Presidenten e Komisionit Ursula von der Leyen, e cila e kishte paraqitur planin si opsionin më të mirë. Diskutimi të enjten u përqendrua në qetësimin e shqetësimeve të qeverisë belge. Kryeministri Bart De Wever ka mbajtur një qëndrim të ashpër për javë të tëra, duke thënë se nuk do të pranonte një marrëveshje të keqe që do ta ekspozonte vendin e tij ndaj hakmarrjes ruse. Kërkesa e tij për “garanci të pakufizuara” për të mbrojtur Belgjikën dhe institucionin financiar Euroclear është provuar e papranueshme për të tjerët. Një diplomat i tha Euronews se shumë vende ngurronin të ofronin garanci të tilla, duke thënë: “Udhëheqësit nuk e dinin vërtet se çfarë do të garantonin në fund.”
Vendimi i Këshillit Evropian për t’i dhënë Ukrainës 90 miliardë euro për periudhën 2026 dhe 2027 është një hap vendimtar për të ruajtur qëndrueshmërinë ekonomike dhe stabilitetin fiskal në kushte lufte, tha kryeministrja ukrainase Yulia Sviridenko.
Siç theksoi ajo, kjo mbështetje “sjell parashikueshmëri në financat publike të Ukrainës, mundëson vazhdimin e financimit të mbrojtjes dhe funksioneve kyçe shtetërore, si dhe forcon besimin e partnerëve ndërkombëtarë”.
“Agresioni rus ka çmimin e vet financiar”, tha Sviridenko, duke shtuar se asetet shtetërore ruse mbeten të ngrira dhe se puna për kredinë e dëmshpërblimeve vazhdon në përputhje me Bashkimin Evropian dhe ligjin ndërkombëtar. Ajo theksoi gjithashtu se stabiliteti ekonomik është një parakusht për sigurinë – si për Ukrainën ashtu edhe për Evropën.
Pas samitit, i cili përfundoi në orët e para të mëngjesit, von der Leyen, e shoqëruar nga kryeministrja daneze Mette Frederiksen, deklaroi se qëllimi kryesor ishte arritur: financimi për Ukrainën ishte siguruar. “Përfundimi përfundimtar, pas sot, është se mbështetja jonë për Ukrainën është e garantuar”, tha Frederiksen.
