kfvanews
Edhe pse në dokumentin e Strategjisë së Sigurisë Kombëtare, të publikuar të premten më 5 dhjetor nga Shtëpia e Bardhë, thuhet se “civilizimi europian është në rrezik zhdukje”, industria ushtarake amerikane po rrit ndjeshëm bizneset me vendet e Vjetër Kontinentit. Mes tyre është edhe Italia.
Po dje, një njoftim zyrtar i Departamentit të Shtetit bëri të ditur se është autorizuar “shitja e mundshme” për qeverinë Meloni e 100 raketave ajër-tokë JASSM (Joint Air-to-Surface Standoff), me vlerë 301 milionë dollarë, rreth 258 milionë euro. Sipas njoftimit amerikan, këto armë do të “rrisin aftësinë për t’u përballur me kërcënimet aktuale dhe të ardhshme”, duke siguruar sisteme që mund të godasin objektiva edhe në distanca të gjata. Raketat mund të montohen edhe në avionët luftarakë F-35, “por jo vetëm”.
Departamenti i Shtetit thekson se kjo shitje “nuk do të ndryshojë ekuilibrat në rajon”. Për të thënë: është një forcim i kapaciteteve mbrojtëse të “një aleati” të rëndësishëm të NATO-s, por nuk duhet interpretuar si kërcënim ndaj Rusisë.
Raketat, thuhet më tej në komunikatën e Departamentit të Shtetit, do t’i dorëzohen forcave të armatosura italiane. Në teori, pra, ato nuk kanë lidhje me nevojat e Ukrainës dhe as me mekanizmin e mbledhjes së fondeve të promovuar nga NATO për blerjen e armëve amerikane që më pas t’i kalohen Kievit.
Megjithatë, pasi qeveria italiane nuk ka publikuar kurrë detajet e dërgesave për Ukrainën, nuk përjashtohet plotësisht që këto raketa — ashtu si armë të tjera — të shërbejnë për të zëvendësuar municione të dërguara më parë për Zelenskyn. Edhe pse një skenar i tillë konsiderohet pak i mundshëm.
Kontrata do të menaxhohet nga kompania Lockheed Martin, grupi më i madh i industrisë ushtarake amerikane dhe drejtuesi kryesor i projektit F-35.
Prej vitesh, Shtetet e Bashkuara u shesin armë një numri të madh aleatësh ose partnerësh në mbarë botën, duke ndjekur një procedurë që ndërthur interesat tregtare me vlerësime gjeopolitike. Presidenti vendos se kujt mund t’i shiten armët; Departamenti i Shtetit autorizon kërkesat, rast pas rasti; Pentagoni merret me zbatimin praktik, duke i porositur armët tek kompanitë amerikane; dhe Kongresi jep miratimin përfundimtar.
Që nga kthimi i Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë, fluksi i porosive për armë nuk është zvogëluar aspak.
Përkundrazi, presidenti amerikan e konsideron një sukses personal faktin që SHBA po shet pajisje ushtarake pothuajse në mbarë botën. Po dje, Departamenti i Shtetit dha dritën jeshile për dy porosi të mëdha për Danimarkën: një sistem të integruar mbrojtjeje ajrore me vlerë 3 miliardë dollarë dhe një furnizim me raketa prej 750 milionë dollarësh. Në listë përfshiheshin gjithashtu dërgesa për Libanin (90 milionë) dhe Korenë e Jugut (118 milionë).
Është interesante të vërehet se sloganet dhe sulmet e Trump ndaj disa vendeve nuk e pengojnë aspak rrjedhën e biznesit. Më 4 dhjetor, për shembull, Departamenti i Shtetit miratoi një kontratë prej 2.68 miliardë dollarësh me Kanadanë, vend që presidenti amerikan e ka kritikuar shpesh.
Marrëdhëniet me Italinë hyjnë po në këtë kuadër. Më 16 qershor, Departamenti i Shtetit kishte autorizuar një marrëveshje tjetër për dorëzimin e 75 sistemeve të mbrojtjes raketore me rreze të mesme të tipeve të ndryshme, me vlerë 211 milionë dollarë, rreth 181 milionë euro.
Nga një shqyrtim i detajuar i dokumenteve të publikuara nga Pentagoni rezulton se gjatë dy viteve të fundit, Italia ka marrë tetë furnizime me armë. Konkretisht, autorizimet shtrihen nga 15 shkurti 2024 deri më 5 dhjetor 2025, me një vlerë totale prej 2.64 miliardë dollarësh, rreth 2.27 miliardë euro me kursin aktual.
Nga regjistrat nuk del se kur janë paraqitur këto kërkesa, dhe Ministria Italiane e Mbrojtjes nuk i ka bërë publike këto të dhëna. Në përgjithësi, nga momenti kur një vend paraqet kërkesën deri te përgjigjja e Departamentit të Shtetit amerikan, kalojnë rreth gjashtë muaj deri në një vit. Prandaj, mund të supozohet me arsye se përshpejtimi i këtyre procedurave është vendosur nga qeveria Meloni pas pushtimit rus të Ukrainës. Sërish, duhet theksuar se qeveria italiane nuk ka publikuar kurrë listën e mjeteve të dërguara në Kiev.
Për këtë arsye, nuk mund të përjashtohet plotësisht që një pjesë e armëve të blera në SHBA të ketë përfunduar më pas në Ukrainë, ose — më me gjasë — të ketë shërbyer për të zëvendësuar pajisje të tjera tashmë të përdorura dhe të dërguara për Zelenskyn.
Nga ana tjetër, në arkivat e Pentagonit figurojnë vetëm tre shitje armësh për Italinë gjatë periudhës së gjatë të alarmit relativ, nga 19 nëntori 2009 deri më 15 dhjetor 2020: raketa, avionë dhe dronë me vlerë 692 milionë dollarë, rreth 594.2 milionë euro.
